Bonen bewaren doe je afhankelijk van het type boon: verse bonen bewaar je in de koelkast en zijn een paar dagen houdbaar, terwijl droge bonen bij kamertemperatuur jarenlang goed blijven. De bewaarmethode verschilt dus sterk, en als je het verkeerd aanpakt, verlies je snel smaak, kwaliteit of zelfs de hele oogst.
Verse bonen bewaren
Verse sperzieboontjes, snijbonen en haricots verts bewaar je ongewassen in de koelkast. Stop ze in een plastic zakje of een afgesloten bakje en leg ze in de groentelade. Zo blijven ze 3 tot 5 dagen goed. Was ze pas vlak voor gebruik, want vocht versnelt het bederf.
Wil je verse bonen langer bewaren? Blancheer ze dan eerst: kook ze 2 tot 3 minuten in kokend water, leg ze daarna direct in ijswater en laat ze goed drogen. Daarna vries je ze in porties in. Ingevroren blancheerde bonen zijn tot 12 maanden houdbaar en behouden hun smaak en kleur veel beter dan ongeblancheerde bonen.
Droge bonen bewaren
Droge bonen (denk aan bruine bonen, witte bonen, kapucijners of kikkererwten) zijn de makkelijkste bonen om te bewaren. Zolang ze volledig droog zijn, ga je er heel ver mee. Bewaar ze in een luchtdichte pot of bak, op een koele, donkere en droge plek, zoals een kelder, kast of voorraadkamer. Ze blijven dan minstens 1 tot 2 jaar goed, maar zijn ook daarna nog veilig te eten, al kan de kooktijd oplopen en de smaak iets afnemen.
Droge bonen die je zelf kweekt en oogst, moeten echt volledig droog zijn voordat je ze opslaat. Zijn de peulen aan de plant al bruin en ratelend? Dan is het tijd om te oogsten. Dop de bonen en laat ze nog een week of twee nakdrogen op een droog, luchtig plekje. Leg ze op een rooster of een schone theedoek, niet op een gesloten ondergrond. Voel je dat ze nog zacht zijn, of pletten ze bij druk in plaats van hard te breken, dan zijn ze nog niet droog genoeg. Sla ze dan nog niet op, want vocht in de pot zorgt voor schimmel.
Bonen invriezen: wanneer wel en wanneer niet
Invriezen werkt goed voor verse bonen, maar niet voor droge bonen. Droge bonen hebben de vriezer niet nodig en worden er ook niet beter van. Verse en geblancheerde bonen doen het juist uitstekend in de vriezer. Zorg dat ze in een goed afgesloten diepvrieszak zitten zonder veel lucht erbij, dan voorkom je vriesbrand.
Gekookte bonen (uit blik of zelf gegaard) kun je ook invriezen. Verdeel ze in porties die je in één keer gebruikt, laat ze afkoelen en vries ze in. Ze blijven zo 3 tot 6 maanden goed. Dit is handig als je een grote pan bonen hebt gekookt en de rest wil bewaren.
Bonen bewaren na opening van blik of pot
Bonen uit een blik of pot die al open is, bewaar je in de koelkast in een afgesloten bakje, niet in het blik zelf. Gebruik ze binnen 3 dagen. Zijn ze onderdeel van een saus of stoofpot? Dan gelden dezelfde regels: afgedekt in de koelkast en binnen 3 dagen opeten. Schimmel, een zure geur of slijmerige structuur zijn tekenen dat de bonen niet meer goed zijn.
Veelgemaakte fouten bij het bewaren van bonen
- Droge bonen opslaan terwijl ze nog vochtig zijn: dit leidt vrijwel zeker tot schimmel.
- Verse bonen wassen vóór het bewaren: vocht versnelt het bederf, was ze pas vlak voor gebruik.
- Bonen in een open bak of papieren zak bewaren: dit trekt ongedierte aan en droogt verse bonen onnodig uit.
- Gekookte bonen meer dan 3 tot 4 dagen in de koelkast laten staan: de kans op bederf neemt na dag 3 snel toe.
- Bonen direct in de vriezer stoppen zonder te blancheren: ze worden snel papperig en verliezen smaak.
Voor de meeste thuistelers geldt: droge bonen zijn de makkelijkste keuze als je ze lang wilt bewaren. Ze vragen weinig ruimte, geen vriezer en bijna geen voorbereiding, zolang je ze maar droog opslaat. Verse bonen zijn lekkerder puur, maar vragen meer aandacht. Blancheren en invriezen is de beste manier om ook die een langere houdbaarheidsdatum te geven zonder veel in te leveren op smaak.