Voor stamppot kook je aardappels in ongeveer 20 tot 25 minuten gaar, gerekend vanaf het moment dat het water kookt. Snijd je de aardappels in kleinere stukken, dan ben je al klaar na 15 tot 20 minuten. Grotere, hele aardappels kunnen 25 tot 30 minuten nodig hebben. Het doel is dat ze zacht genoeg zijn om goed te stampen, zonder dat ze uit elkaar vallen voor je de stamper erbij pakt.
Hoe lang aardappels koken voor stamppot per grootte
De kooktijd hangt vooral af van hoe groot je de aardappels snijdt. Voor stamppot kun je het beste middelgrote stukken gebruiken, ruwweg de grootte van een golfbal. Die garen gelijkmatig en zijn makkelijk fijn te stampen.
- Hele aardappels (middelgroot): 25 tot 30 minuten
- Aardappels in kwarten gesneden: 15 tot 20 minuten
- Kleine blokjes (2 tot 3 cm): 10 tot 15 minuten
Grote aardappels snijd je bij voorkeur in maximaal vieren. Zo koken ze gelijkmatig gaar en duurt het niet onnodig lang. Laat je ze heel, dan loop je het risico dat de buitenkant al te zacht is terwijl de kern nog hard is.
Zo controleer je of de aardappels gaar genoeg zijn
Prik na de aangegeven kooktijd met een vork of mes in een aardappelstuk. Gaat dat er zonder weerstand in en glijdt het er ook makkelijk weer uit, dan zijn ze klaar. Voel je nog weerstand in het midden, geef ze dan nog 3 tot 5 minuten extra. Voor stamppot mogen de aardappels nét iets zachter zijn dan wanneer je ze heel wilt serveren, omdat je ze toch gaat stampen.
Afgieten en even laten stomen
Giet de aardappels af zodra ze gaar zijn en laat ze daarna 5 minuten stomen met de deksel op de pan. Door de warmte verdampt het resterende vocht, waardoor de aardappels droger en bloemiger worden. Dat maakt de stamppot luchtig in plaats van waterig. Schud de pan na het stomen even voorzichtig op zodat ook de onderkant droog wordt.
Doe je dit niet, dan kan je stamppot te nat worden. Dat is een veelgemaakte fout: de aardappels zijn gaar, maar ze zijn nog te vochtig om goed te stampen. Die extra 5 minuten zonder vuur maken echt verschil.
Zout in het kookwater?
Voeg een flinke snuf zout toe aan het kookwater voordat je de aardappels erin doet. Zout trekt tijdens het koken in de aardappel en geeft smaak aan de basis van je stamppot. Doe je dat niet, dan smaken de aardappels flauw, ook al voeg je later nog boter of kruiden toe.
Gebruik voor stamppot bij voorkeur kruimige aardappels, zoals een Eigenheimer of Bildtstar. Die worden tijdens het koken vanzelf losser en bloemiger, wat stampen makkelijker maakt. Vastkokende aardappels (zoals een Nicola) blijven compacter en geven een gladdere, maar soms iets plakkerigere stamppot.
Zet de aardappels op in koud water en breng ze dan samen aan de kook. Zo garen ze van binnenuit gelijkmatiger dan wanneer je ze in al kokend water gooit. Houd daarna de kooktijd bij en controleer op tijd, dan zit je stamppot altijd goed.