Een film die maakt dat je trek krijgt in insecten, bestaat die? Ja! De documentaire BUGS begint met een boel krioelende beestjes in fullscreen, niet het meest aangename beeld in een bioscoop. Maar naar mate de documentaire vordert raken mijn smaakpapillen nieuwsgierig, grote sappige wormen die bereidt worden als een worstje op de barbecue. Als dan de hoofdpersonen in de documentaire ook nog hoorbaar genieten van hun eten, zou je willen dat je met hun mee op wereldreis was geweest. BUGS is een film over de wereld van eetbare insecten en hoe zij de Westerse keuken gaan veroveren, of toch liever niet…

African stingless bees, termieten en maden

In BUGS reist het team van het Deense Nordic Food Lab, bekend van restaurant NOMA, de wereld over op zoek naar de lekkerste insecten en recepten. De jonge koks Josh Evans en Ben Reade spelen de hoofdrol en maken de documentaire uiterst plezierig om naar te kijken. Hun enthousiasme is aanstekelijk en de passie spat van het scherm. Van Australië tot Kenya en van Mexico tot Nederland, insecten worden over de hele wereld gegeten, op hun eigen manier. Toch kijkt de lokale bevolking soms vol afschuw toe hoe één van de jongens van het Nordic Food Lab, een made in hun mond stopt. Eet wel echt iedereen insecten? In een soort extase drinken de mannen de honing van de African Stingless Bee, of er echt alleen honing in de raad zit is de vraag, zo high dat ze er van lijken te worden. Met een grote grijns porren ze in termietennesten maar met iets meer afschuw verzamelen ze de jongen van de meest dodelijke bijen in Japan. Je moet iets voor insecten eten over hebben. Dat insecten eten niet alleen maar leuk, lief en aardig is, daar komen Josh Evans en Ben Reade gedurende hun reis achter en dan veranderd de toon van de documentaire zichtbaar.

Insecten eten is niet leuk, lief of aardig

In Nederland zien de koks hoe insecten industrieel gefokt en gehouden worden. Dat is toch wel even iets anders en ze smaken ook anders. Ze bereiden de gevriesdroogde insecten en moeten concluderen dat die nergens naar smaken. Wanneer ze levende insecten willen bereiden worden ze gestopt door een man van de Universiteit van Wageningen, er mogen geen levende beesten bereidt worden in de keuken. “Got to kill some bugs first” zegt Ben Reade om vervolgens de beesten in kokend water te gooien. Weer smaken de insecten in de verste verte niet op wat ze geproefd hebben in het wild. Als ze een sprinkhanenboerderij in Afrika bezoeken worden ze geconfronteerd met de dodelijke werkomstandigheden. De sprinkhanen worden door een twaalfjarig jongetje om half 4 s’nachts gevangen, terwijl er verblindende lampen op hem schijnen. Dan krijgen de koks te horen dat er iedere dag Afrikaanse mannen blind worden door de sprinkhanenjacht. Hoeveel mannen én kinderen zullen er blind worden als we de hele wereld aan de sprinkhanen willen krijgen?

Insecten voor de elite?

Ben Reade stapt halverwege de film uit het insectenproject, hij wil vooral mensen kennis laten maken met de interessante smaak van de verschillende insecten. Maar de grote bedrijven die ook aan het insectenproject meewerken zijn niet zo geïnteresseerd in smaak. Als ze iedereen aan de insecten willen krijgen moeten ze hier vooral kosten-efficiënt mee omgaan, smaak staat dan op de laatste plaats. De toon van de documentaire veranderd, insecten zijn enorm interessant vanuit culinair perspectief, maar het is niet perse heel duurzaam. Niet als we het op dezelfde manier gaan aanpakken als dat we nu met de vleesindustrie omgaan. Moeten we iedereen wel aan de insecten krijgen? Dat is de grote eindvraag van de film.

BUGS is een film voor iedereen die ook maar enigszins geïnteresseerd is in het eten van insecten. Er gaat een culinaire wereld voor je open maar het stelt ook kritische vragen die je als kijker aan het denken zetten. De twee jonge koks maken dat het nooit saai wordt en laten insecten er toch iets minder vies uitzien dan dat ze in eerste instantie doen.

Denk jij dat iedereen op de wereld insecten moet eten?