Afgelopen donderdag bezocht ik mijn eerste Tegenlicht Meet-up. Bij zo’n meet-up kijk je met anderen de laatste aflevering van Tegenlicht terug en ga je met elkaar in gesprek over de aflevering. Vooraf kan er ook gezellig met elkaar gegeten worden en achteraf is er nog tijd voor een biertje of koffie. Deze keer was de meet-up in Hornhuizen bij dorpscafé Wongema, gelukkig werd er vanaf de Tuin in de Stad gecarpoold, want als je dacht dat Groningen ver weg was had je het mis. Gezellig gingen we met een busje vol mensen richting Hornhuizen, een klein beetje te laat aangekomen door enthousiaste verhalen van de chauffeur Frans, stond er een tafel vol lekkers op ons te wachten. Een IJslandse kok had spelt pannenkoeken voor ons bereid met een rijke verscheidenheid aan toppings. Na het toetje gingen we met een gevarieerd publiek bestaande uit dik 20 man de Tegenlicht aflevering over digitaal voedsel terugkijken. Ik schreef al eerder een blog over deze aflevering, deze is hier te lezen.

11083661_812188268817254_1928569867038175108_n

Na de aflevering kon de discussie beginnen, de organisatie had drie boeren gevraagd te komen om hun mening te geven. Hulde aan de organisatie om drie verschillende boeren te hebben weten regelen, zo was er een gangbare akkerbouwer, een biologische akkerbouw en een akkerbouwer die van gangbaar grotendeels is overgegaan op biologisch. Alle drie waren ze het erover eens dat technologie onmisbaar is in de akkerbouw, maar dat de boer nog steeds een cruciale rol speelt op het bedrijf. Computers kunnen aangeven wanneer er beregend moet worden, maar als boer moet jij de inschatting maken of het verstandig is om nu te beregenen of dat je wacht op de regenbui die over twee dagen gaat komen. Veel voedseltechnologie staat nog in de kinderschoenen en is te duur om als boer aan te beginnen.

Op de vraag of we deze technologie perse nodig zijn om de wereld te voeden is geen concreet antwoord. Als we puur en alleen naar Nederland zouden kijken, zouden wij volgens de boeren 90% van de boeren kunnen ontslaan. We produceren véél en véél te veel voor alleen Nederland, daarom is landbouw ook ons grootste exportproduct. Volgens Ale Havenga van Landgoud, heeft de landbouw Nederland door de economische crisis van 2008 gesleept. De grote schaal waarop landbouw bedreven wordt is nodig om als boer te kunnen overleven. De grond is duur en de kosten hiervan moeten worden terug verdiend, dit kan volgens de gangbare boer alleen maar door schaalvergroting. Hier beginnen de boeren het toch met elkaar oneens te worden, schaalvergroting, kunstmest en pesticiden zijn de drie boemannen.

1

Volgens de gangbare boer is kunstmest nodig om te zorgen dat we de grond niet leegtrekken van voedingsstoffen en mineralen. Maar volgens de biologische boeren is dit onzin, als je de grond in de winter groen laat, dus niet omploegt, dan blijft een groot deel van deze voedingsstoffen en mineralen in de bodem zitten gedurende de winter. De grond zal dan in het voorjaar nog super vruchtbaar zijn en dan ben je geen kunstmest meer nodig. Maar dan komen we bij de opmerkelijkste opmerking van de avond, één die ook aansluit op de discussie van het romantische beeld dat wij van de landbouw hebben. Ploegen is volgens alle drie de boeren onzin, maar 2% van de boeren op wereldschaal ploegt. Je verstoort volgens de boeren het bodemleven met het ploegen en dat is juist iets dat je niet wilt. Het publiek is verbaast en een vrouw vertelt beteuterd dat ze afgelopen weekend nog zo hard heeft staan spitten in de moestuin, blijkbaar voor niks dus.

De discussie is ondertussen al anderhalf uur gaande en er is nog meer dan genoeg gespreksvoer voor nog meer uren. De gespreksleider Erik Wong sluit de centrale discussie af en stelt voor het voort te zetten onder het genot van een drankje in de andere ruimte. Hier gaat iedereen in kleinere groepjes verder met de discussie en de boeren staan in het middelpunt van de belangstelling. Om half 11 gaan wij weer met ons groepje op huis aan, de discussie in de bus gaat alweer over de volgende Tegenlicht meet-up. “Experimenteren met gratis geld”, iets anders dan voedsel maar zeker niet minder interessant. Na deze geslaagde avond klik ik dan ook bij thuiskomst op de knop “deelnemen” op de eventpage van de volgende meet-up. Zie ik jou daar ook?